A message from City Mayor Stephany Uy-Tan

 

13570330_10208471627685794_1221377222_o

2017 State of the City Address (SOCA)
Barangay Rama, Sierra Islands, Catbalogan City

 

 

Katalahuran an akon guinpapadangat ngadto han aton mga barangay officials, mga mulopyo han Sierra Islands, mga bisita ngan mga heads han magkadurudilain nga mga ahensya han gobyerno, organisasyon ngan private sector.

Ha iyo ngatanan, maupay nga aga!

An pinakaurhe nga State of the City Address nanabo didan August 1, 2016. Hadto an sentro han aton report nakada han pagpadayon han natikangan nga paghimo hin dumagko nga mga pitad para han kauswagan han Ciudad han Catbalogan.

Pagkatapos hin haros usa ka tuig, ine nga mga pitad nakag-aghat hin kooperasyon ngan pakig-usa tikang ha mga Catbaloganons nga nagduduso hin sugad nga mainuswagon nga Syudad han Catbalogan. Amo ine nga punto an makalilipay, nga nakikita naton kun gaano guin tatagan hin importansya an mga pitad nga guinbubuhat han gobyerno. Tinood dire masayon pagtikang hin dagko nga proyekto, pero mas makuri iimplementar. Kun an pagplano nag-iiha hin pera ka tuig, mas labaw pa kaiha an aktwal nga pag implementar hine, labi na gud kun an aton guinkikita dire la nga naimplementar ine, kundi maupay ngan tama an kaimplementar. Pero pareho man hin ano man nga institusyon han gobyerno, mga tawo or organisasyon nga andam magserbisyo ha katawhan, dire tanan malilipay, labi na gud an may mga negosyo ngan personal ngan intereses nga matatamakan o ma-iigo han aton dagko nga tiarabot nga proyekto. Masoson, ug masoson gud an mga sugad nga mga tawo ngan paninigurohan nga dire madayon an aton mga plano, para padayon hira han ira mga hakog nga binuhatan.

 

An SOCA yana nga tuig matutunga ha tulo ka bahin:

  1. Updates han mga dumagko nga mga proyekto, initiatibo ngan programa nga guinpahamtang han naglabay nga State of the City Address
  2. Pagpahamtang han mga nakab-utan, o accomplishments han naglabay nga mga bulan han magkadurudilain nga mga regular programa ngan proyekto han ciudad labi na gud an aton guinkokosiderar nga flagship programs nga STEP
  3. Kadugangan nga mga pagpahamtang han mga dagko nga mga nakab-utan han Ciudad han naglabay nga tuig

 

  1. SOCA UPDATES

 

Han naglabay nga tuig may mga guinplastar kita nga mga proyekto ngan programa, siguro kaangayan nga bisitahon ngan kitaon naton kun nakab-utan ba an mga guinsaysay naton han una.

  1. An Catbalogan Airport nga proyekto in nakakuha na han atensyon han Administrasyon ni Presidente Duterte.

Update:

  1. Nahingadayan na ine nga proyekto ha Regional Development Council Meeting kun diin guintagan ine hin attention han Presidential Management Staff nga taga Catbalogan mismo, hi Ferdinand Cui nga amo mismo an nag indorso hine nga proyekto ha Secretary han Department of Transportation, Sec. Arthur Tugade.
  2. Nagkamay-ada na kita sunod sunod nga meeting han Airasia kaupod an an aton maabtik nga City Investment and Promotions Officer, Mr. Raulito Reyes para amo an maghatag han kinikinahanglan nga Airline Services kun mahimugso ngan matapos na an pagpakaupay han aton Buri Airport.
  3. Nagkamay-ada na liwat kita sunod sunod nga meetings han mga tag-iya han mga tuna ha Buri nga Airport ngan han mga nangungukoy ngadto. Dako an aton pagpasalamat ngadto han mga bumulig hine nga mga meetings, sugad ngadto han mga Barangay Captains han San Roque, Cabugawan, ngan Estaka, ngan labi nah an bumulig paglocate ngan pag-imbitar han mga tag-iya han mga tuna, ha panguna han an head han JIT, Mr. Antonio Yulo.

An mga masunod nga pitad:

  1. Makikig set kita appointment han Secretary han DOTr ngan mga lideres han admisnistrasyon Duterte para mapahuruhataas an budget nga ihatag pagpaayos han Airport.
  2. Prince Warehouse in Canlapwas set to start construction

Update: Actually, nagstart na an construction. Umapi na ngane an nasabi nga kompanya han aton Job Fair nga guinbuhat dida han June 15, kun diin mayda hira 1500 nga bakante nga mga pede pagtrabahoan. Para ngadto han nagbibiling pa hin trabaho, pede kamo dumaop han ira opisina.

  1. Primark Properties to develop the central public market of the City located at Poblacion 11

Update:

  1. Napirmahan na an contrata han Joint Venture agreement han City ngan Primark.
  2. Nagtikang na gihapon an pag ayos han mga relocation sites para han maapektuhan han development. Kun mabibista niyo ha Pier 1, mayda na ngadto mga makeshifts nga mga tindahan, didto marerelocate an mga taga Pier 1 nga magtirinda, kay an pwesto han mga taga Pier 1, an buildings 1, 2 ngan 3, nga ruba na yana amo an mahihimo nga relocation area han mga taga Merkado. Dako gud an aton pagpasalamat han Primark, kay labot la han central public market nga pag-ayos, mahi-aapi gihap an pier han pag-ayos nga waray masyado nga gasto ha Ciudad.
  3. Sunod sunod na gihap an aton mga meetings han maapektuhan han development. Nagpapasalamat kita hine nga mga tawo nga apisar nga may mga tawo nga sige it pagsinuksok hin maglain nga mga impormasyon ha ira, nakigkita nga nakig-istorya hira ha aton para masayuran. Ibabalik naton, an aton administrasyon dire naghihingyap hin karat-an ha iyo or kun hino man nga mga grupo or mulopyo han Catbalogan.

Mga Kasayuran ngan Pagklaro:

Dire la Savemore an mahingangadto ha merkado, it Primark usa nga market development company kun diin guintetempo an concepto han mall ngan merkado. Karuyag sidngon, an aton mga taga merkado, specially adton mga tangkod magbayad ngan mag-upay o bootan nga mga occupants mahibabalik han ira mga pwesto nga mas magiging maupay ngan malimpyo pa. Tungod kay infusion hin Mall ngan Mekado, may maibubutang gihap nga department store, dako nga grocery, mga kaunan, ngan iba iba pa.

 

  1. Construction of Bahay Pag-asa, Evacuation centers ngan an iba pa nga infrastructures nga mahihimutang ha STEP Northern Center

Update:

  1. Guinbuligan kita han DPWH ngan han DILG para makatindog hin mas dudrudako nga evacuation center. Guintagan kita matotal Php 36 million para hine nga project.
  2. Mabulig gihapon ha aton an NHA pag develop han lugar.

 

 

  1. Sky City

Update: Nagkaproblema kita han usa nga landowner or usa nga pamilya nga owner hin dako nga portion han guinplaplanuhan nga Sky City. Ha kamatuuran la amo ine an nakaulang nga mapadali an proyekto. Pero apisar hine, dire pede nga dire madayon an project. Kay siring pa ngane, an Sky City amo an future han Catbalogan. Bisan ano pa nga problema an agihan hine imposible nga dire ine madayon. Waray na kasi kita mahingangadtoan pa nga lugar, kundi tipaigbaw nagud. Ngan usa pa, ine nga proyekto subra na kadako ngan kaharayo an nangadtoan, this is already a big project that has already marked and made significant buzz in the investment arena. Investors ngan locaters masyado na ka-interesado, waray semana or bulan nga dire kita guinbibisita nganhe pagmakiana ngan pagklaro han kun ano an aadto ha Sky City. Tungod hine naging mas hirot kita pakig-engage ngan pakiistorya dire la ha mga investors kundi pati na an mga landowners. Nagbibiling kita hin magiging partners han aton investors nga may kasing kasing para ha Ciudad ngan han kabubuwason hine. Dire naton masyado tatagan hin lugar an mga oportunista nga amo an mahiuna makatagamtam han sugad kadako nga development. Mas damo na an mga nagcommit nga investors, dire la local kundi pati na international, pero dire la anay naton ine ipapagawas yana nga panahon. Guinsisiguro naton nga an mga deserving nga landowners nga nakikig-kooperar ha aton amo in makabiling hin partner nga investor nga may kasing kasing para han proyekto ngan han aton Ciudad. Uutrohon namon, dire ungod nga dire na dayon an Sky City. Lugod padayon naton ine nga guinduduso ngan ha dire maiha nga panahon, iplaplastar na naton ine hin maupay ha ngatanan.

 

  1. Catbalogan City Agro Industrial School

Update: Nag kamay-ada na kita Inuaguaration nga actually nag start na an aton klase ngadto hine nga nasabi nga eskwelahan nga nahimumutang ha San Vicente.

 

  1. Infirmary Facility ha Barangay Silanga

Update: Natikangan na naton pag-ayos an tuna para hine, kaupod gihapon hine amo an pagbutang naton hin Health Facility ha San Andres. An pamilya han maalakbatan han tuna nag paabot na ha aton hin interes han padonar han tuna nga magkakaistorya kami yana nga Agosto hit ira pagbakasyon nganhe ha aton Ciudad. Mayda na guihapon hine mga nakabantay nga mga pondo para hit kun ano man nga implementasyon. Dako an aton pagpasalamat han department of Health hine nga butang.

 

  1. Low Cost Housing ha Payao

Update: May nakaistorya na kita nga developer. Nahipresentar ta na gihap an proposed designs han magiging mga units ngadto. Aayoson ta la an tuna ngadto, karuyag signgon magkakamay-ada la kita land developments para mapatag an Tuna ngan makakagtikang na kita han project.

 

  1. Privatization han Solid Waste Collection and Management ha City

Update:

  1. Ada na an metrowaste nagkokolekta na han mga Basura
  2. Nabulig gihap hira han pagsara han aton dumpsite ngan han pag establisar han Sanitary Land Fill
  3. Kaupod an City ENRO ha panguna ni Sir Edgar Guya, nakabulig gihap hira nga finally maapprovan an aton 10 year Solid Waste Management Plan
  4. Tungod hine waray mahi-api an Catbalogan han kakasuhan han Environmental Ombudsman parti han pagtalapas han ESWM Act of 2001.
  5. Nagbibiling na kita tuna nga bubutangan naton han aton Sanitary Landfill ngan han plano naton nga solid waste processing and converting facility nga mahimo an basura nga source hin kuryente. An Quantum International an mabulig ha aton para marealisar ine nga programa

 

Mga pamulong parte han problema han Basura:

Tikang han maprivitize an pangolekta, specially han mga primero nga bulan han implemtasyon hine nakita naton an pag improve han kalimpyo han Catbalogan, pero han gumawas na an dako nga istorya nga privatized na ine, masyado liwat umabusar ngan naging subra an pagtapod han mga tawo, barangay ngan establishments kutob han dire na mismo nasusug han uras han pagkolekta an paglalabog han basura or pagtatambak hine. Sanglit medyo bumalik an sakit han aton ulo parti hine. Siguro kinahanglan na pakurukusgon an tango han aton balaud parti han basura. Igpapaduso ko ha konseho an masunod:

  1. Pag pahuruhataas han penalidad han paglalabog basura tikang ha Php 100 ha first offense ngada ha Php 500; Php 300 ngada ha Php 1000 an third offense.
  2. Ig api han mumultahan, an mga balay ngan mga barangay nga kun diin ha ira libong may nakalat nga basura. Libong mo, Limpyo mo!
  3. Igdeputize an mga 4Ps or parent leaders para hira an manticket han mga maghugaw nga kalibungan ngan kun hno man nga manlalabog mga basura.
  4. Maghahatag kita award han pinakamalimpyo ngan pinakamahugaw nga barangay.

 

  1. Parti han Floating Swimming Pool

Update: Guin open na naton ine, upod pa naton han inauguration an aton Regional Director han DepEd Ramir Uytico. Pede na ine magamit para han training han aton mga Atletes or swimmers nga guinpapadara ha EVRAA, ngan Palarong Pambansa.

 

Gawas hine nga aton mga guinpahamtang han nakalabay nga tuig nga SOCA, mas damo pa an aton mga nakab-utan. Kaupod na hine an masunod:

  1. Katapos han pagpakaupay han Pier/Fish Port ha Pier Dos
  2. Nagkamay-ada na gihap kita collaboration han Philippine Reclamation Authority para han aton 330 hectare nga reclamation ha Barangay Maulong, mayda na gihap kita investor nga bumisita nga magpopondo han nasabi nga project.
  3. Mayda na mga investor nga nag-interes pagbulig ha aton pag-put-up han Central ngan Grand Terminal.

 

  1. STEP ACCOMPLISHMENTS

 

Sugad man han mga nauna naton nga mga SOCA, an paghulagway han tinood nga kahimtang han aton Ciudad ngan mga katawhan makuri gud duro hunahunaon ngan danay masakit pag pinsaron. Dire tanan nga mga datos nga nagawas tikang han aton mga guin iimplementar nga mga proyekto, nakasusog han aton guinhihingyap nga makakadtoan nga mga resulta. Pero apisar hine, kinahanglan an gobyerno magpadayon. Kinahanglan niya bag-ohon kun may kinahanglan man bag-ohon. Natural ine para ha gobyerno o bisan hino man nga organisasyon, para maging responsive, ngan relevant an ano man nga program, proyekto ngan actibidades nga iya/ira pagbubuhaton.

 

An akon SOCA yana masubay la gihapon han aton mga panguna nga guindadara nga mga programa, STEP:

  1. Serbisyo panlawas papakusgon
  2. Turismo tatagan doon
  3. Edukasyon ngan Ekonomiya paparig-unon
  4. Progreso han Catbalogan magpapadayon

 

Serbisyo panlawas

 

Tungod han aktibo nga paghatag hin serbisyo han aton City Health Office ha panguna han aton maabtik nga City Health Officer, Dr. Gerarda Tizon kaupod an iya mga kasugbong nga mga staff, nurses ngan iba pa nga health personnel, nakapagmarka hin pinakahataas nga numero han natagan hin serbisyo an city health office han naglabay nga tuig han 2016.

Maupay ngan hataas gihapon an aton facility based deliveries, 93.49 percent ine hiya. Hagtaas gihap an aton data han natag serbisyo parti han pagkontra han Diabetes, Tubercolosis, Schistosomiasis, ngan iba pa nga mga serbisyo parti han maternal and child health care nga matotal harane 80,000 han aton population.

Hataas gihapon an aton record han aton health information sessions ngan family planning and reproductive health orientations ha mga barangays.

Kaupod gihapon an city Engineering Office, ha panguna han City Engineer Rico Macabare nakatindog kita hin haros 500 nga mga sanitary toilets ha aton mga molupyo han Catbalogan.

Pero dire karuyag sidngon nga tungod kay mayda kita sugad hine nga numero, magiging kampante na kita. Mayda mas durudamo nga mga Catbaloganon nga nanginginahanglan hin serbisyo medical o serbisyo panlawas. Tungod hine padayon la gihapon an aton paniguro nga makag establisar hin mga health centers o kun magkakamay-ada pa kita hin igo nga pondo, infirmary clinics or hospital. Pero mientras waray pa kapas an gobyerno hine nga mga butang, guin aaghat ngan hul-os nga susuportahan naton kun ano man an mayda maibubulig an private sector. Ha pagkayana, duwa na nga grupo o investor an nagbisita ha aton opisina nga nagpaabat han ira interes magtindog hin hospital.

Actually, an usa nagtitikang na han ira land development para mahitindog an ira hospital ha may diversion road. Kukuhaon naton ine nga opportunidad kun matindog na an ira hospital pinage hin pagbutang o pag alutaga hin igo nga pondo kun diin kun may mahohospital ngane nga Catbaloganon dire na hiya mababaraka kay may gidaan na kita nga ayuda nga nakaandam nga makakabulig ha iya. An usa liwat nga pamaage, amo an paghimo hin Memorandum of Agreement han mga nasabi nga hospital nga pede nira trataron an bisan hino nga pasyente han syudad ngan paggawas nira ngan Makita na an balance amo la an pagsulod han syudad pagpuno han ano man nga kabaraydan.

 

Turismo

 

Usa liwat nga dako nga nakab-utan han syudad han naglabay nga tuig an manilangpuson nga pag selebrar han Quadri Centennial nga kahimogso han Catbalogan kumo mission center ngan Isla han Samar. Dako gud an nahihatag nga benepisyo ha syudad han nasabi nga selebrasyon. Pinaage han Local Culture and Arts Council special mention ngadto han Co-Chairperson hine nga hi Ms. Charo Nabong Cabardo ha pag assister han City Tourism, Culture, Arts and Information Office, naporma o nabug-os an history han Ciudad. Labot pa hine, nadocumentar ngan naipakita ha katawhan an nasabi nga history dida han August pinaage han mga mag-upay ngan nakakapanindog barahibo nga pag-interpretar ngan performances han aton mga studyante ngan magturutdo han City Division, Department of Education. Dako gud nga salamat ngadto han DEPED ha panguna han aton maabtik nga Schools Division Superintendent Cristito Eco.

Tikang liwat mahimugso an opisina han Tourism Office o tinatawag nga Captivating Catbalogan Center nga nahimumutang ha 2nd Floor han Consesa Building, o 2nd floor han Asia United Bank, kun diin naging panigamnan ine nga an syudad komitado ngan seryoso para mahiayos an programa ngan mga proyekto para turismo, mas naging bug-os ngan plastar an pag undong han syudad kumo usa nga maupay nga destinasyon han Tourismo ha isla han Samar o ha bug-os nga rehiyon han Eastern Visayas. An pipira han mga naging maupay nga mga proyekto han Tourism office amo an masunod:

  1. pagpaupay han Pieta Park
  2. pagpaupay han Lighthouse ha may Brgy. Mercedes
  3. paghimo hin usa nga tour package ha sulod han Ciudad, tinatawag nga trisikol tour, para han interesado hine nga tour, alayon pagbisita nala ha Toursim office
  4. pag-api han magkadurudilain nga tourism fairs ha Manila kun diin naipasikat naton an kultura, pagkaon ngan mga produkto han Catbalogan.
  5. Pag api han syudad ha ikatulo nga higayon ha Sinulog ngan Aliwan Festival kun diin api la gihapon an Catbalogan han mga hagtaas nga mga premyo.

 

Usa nga maupay nga pangilal-an nga naging manilangpuson an aton mga programa ha tourismo amo an paghataas han aton record han aton mga turista nga kumanhe ha Catbalogan. Labot la hine an pagpakita han hul-os nga suporta ngan pakig-cooperar han mga local nga mga businessmen ngan investors para mas padurudamoon pa ngan pauruupayon pa an mga hotels ngan services dinhe ha Catbalogan. May bag-o kita nga mga nag-abre nga mga hotels dinhe ha Catbalogan, amo ine an M Grand Royale ngan an Alegro Hotel. Para ngadto han mga tag-iya hine nga mga hotels, Ms. Myla Cinco ngan Engr. Alegro damo nga salamat han iyo pagtapod ngan pagtoo han Ciudad han Catbalogan.

 

Edukasyon

 

Usa nga harigi han akon administrasyon an pag-undong nga maging mas maupay an kalidad han edukasyon. Ine nga akon hingyap, guin-abuyonan hin maupay han panahon pinaage han kahi-assign ha City Division han makarit nga Schools Division Superintendent Cristito Eco. An iya kakaiba nga panlantaw ngan waray kagul-anan nga pagserbisyo naggiya nga makab-utan naton an pipira nga milestones han aton pangobyernohan mahitungod ha edukasyon. Hataas an aton fund utilization ngan diverse ngan efficient an aton paggamit han pondo han Special Education Fund. Nakabulig ine para makapaupay kita hin pipira nga mga school buildings ha Catbalogan api na hine an ha Barangay Old Mahayag, pagtindog han floating swimming pool dinhe ha Sierra, nag uusahan la ha rehiyon Otso ngan ikaduwa ha bug-os nga Pilipinas, nakabulig liwat ine para maging mas maupay an pag-api han aton mga Atleta ngadto ha EVRAA ngan ha Palarong Pambansa.

Tagan naton mapaso nga palakpakan, an aton mga bronze medalist han Chess, Vinz Lapura ngan Table Tennis, Martin Anthony Orbong, ngan Aldren Gacho han natatapos pala nga Palarong Pambansa ha Antique.

Kaparti pa guihapon han edukasyon, nagpapasalamat kami han Standard Chartered Bank ngan PBSP han ira bulig han mga pamilya han aton mga pupils nga students dinhe ha Sierra pinaage han panhatag nira hin mga fiber-glass motorboats nga amo an nagiging sarakyan han aton mga Studyante ngan Pupils ngade ha ira mga tagsa tagsa nga eskuwelahan ngan amo gihap an guingagamit nga sarakyan han ira mga kag-anak para han ira pangisda o panagat.

Usa liwat nga dako naton nga nakab-utan han parti han edukasyon an pagdurudako han mga recepients naton han aton Educational Assistance 1400 han School Year 2015-2016 ngada han maging 1620 han School Year 2016-2017 ngan pati gihapon an pagmentenar han kadamo han mga kabataan nga kaparti han SPES, 2015-600; 2016-600. Kita la gihapon an may pinakadamo nga recipient hine nga programa ha probinsya han Samar.

Importante gud kaduro nga an tawo may igo nga hibaro. Pero labaw han pagkamay-ada hibaro, an tawo gihapon kinahanglan may tama nga pamatasan, maaram umintindi, ngan maaram magtimbang kun ano an mas maupay ngan ano an dire, kun anon tama ngan kun anon mali. Ha iba nga pamulong, kun pag-iistoryahan an kabug-osan han Ciudad mas maupay kun an mga katawhan hine labot la nga nakag-aram ngan may mga aram, importante liwat nga mag-upay an ira pamatasan. Labi na gud an mga pamatasan nga makakabulig mahi-ursa an ciudad. Pangiging tangkod, patas, nakooperar, nabulig nga maipakita o maipahibaro an kamatuoran. Kun ine matutuman, mayda kita tinatawag nga empowered and responsible citizens.

Yana nga panahon han akon pag-lingkod ka Mayor, usa han makuri nga guin aagian namon amo an pipira kunuhay nga mga tawo o pamilya nga may mga hibaro, medyo mayaman, o sidngon ta pa may kaya, ngan mayda impluensya. Hira unta ine an makakabulig mahi-ursa an ciudad, makontribwer mahiduso an pagpaupay han Catbalogan pero ano? hira an mga tawo nga nabungkag han kamurayaw ngan kaupayan hine. Guingagamit nira an ira inadman, gahom ngan kawarta dire la ha pagtalumpigos han mga katawhan kundi api na pangobyernohan han ciudad han Catbalogan. May usa ngane nganhe nga local nga negosyante nga nagkwekwestyon han usa han aton revenue generation ordinance ngan indirectly magkwekwestyon gihapon han existence han usa naton nga pasilidad, nga kuno illegal, pero pagpak-lia han istorya naagi man ngadto han aton pasilidad. Nakakatagamtam man gihap han benipesyo han pasilidad nga ira guinkwekwestyon. An masakit pa hine han kitaon namon an records ha Treasurer’s Office, bisan pa nagawas nga hira an leading provider hito nga services, an ira buwis nga guinhahatag han ciudad kaguguti uraura. Guinlosot losotan nira an balaod para makalimbog hira hine–sugad kahakog ngan kaadbantehoso ine nga mga tawo. Amo gihap ine hira an nagtake advantage han panahon han kakurian han panahon han Yolanda kun diin ira guintalumpigos an kun hino man nga ira magiging costumer. Mas masaklap pa kay kun makag-istorya ngan makapasamwak hira ha gawas baga na gud hira han mga perpekto, mga santo, ngan santa, nga waray hira mga sala, nga tadong tadongan hira.

Mayda gihapon kita mga kilala nga bakay nakakapot hin gadget o cellphone ngan kaya makagpost ha social media, nga an iba ngane natago pa ha iba nga mga dummy accounts, labi na gud ha Facebook kun diin madali dali magtago it mga tawo ha iba nga mga ngaran, duro an pakaraot ngan pagpasamwak nga maaram hira. Kun may problema ha ciudad diretso ha FB magsusumat ngada han dire lugod masolusyonan an mga problema kay moon idaop an problema ha mga natutungdan didto ha facebok nagpopost. Maupay man kun nabisita o nagpapakiana han aton mga official FB pages, a kay dire. Sasakyan liwat han iba nga mga kuno dati, ngan mag-aram, dugang nga nasolbar an problema. An amon pangamuyo han aton katawhan ngan pirme ine guinbabalik balik namon, abrido an amon mga opisina para han iya mga concerns ngan problema. Ugsa niyo ipasamwak ha mga tawo nga maaram kamo waray mahihimo kay waray ha ira linya han trabaho, ikadi gad anay niyo unta ha mga natutungdan nga mga opisina. Pinaagi hine mas magiging klaro ngan hapsay an paghatag solusyon han iya guin aatubang nga mga problema.

 

Ekonomiya

 

Dako gihap an aton nakab-utan ha kaparti han economiya han Ciudad. Usa nga indikasyon han maupay nga kahimtang han ekonomiya han syudad labi na gud an pangobyernohan han ciudad an padayon nga paghataas han aton income tikang ha local sources. Kun han 2015, mayda kita harus 51M, an naglabay nga tuig mayda kita haros 66M nga kita. Yana nga tuig an data nga aton nakuha tikang January ngada han Mayo pala 44M na guidaan. Dako hine nga kita nagtikang han aton mga kalugaringong nga Economic Enterprises sugad han Fishport nga bago pala nga guin-aayad ngan an aton terminal nga guinpapaupay pa naton an systema han koleksyon. Salamat han aktibo nga panguna han aton treasurer, Elizabeth Lim, City Assessor, Romeo Tuzaon, JIT, Mano Tony Yulo, CEEPUO, Vic Pagarao ngan an ira mga staff.

Mas naging maribhung gihap an aton ekonomiya basi ha datos han BPLO, pinangungunahan ni Sir Arden Cuenco. An aton mga registered business extablishments, humitaas tikang 2015 ngada 2017; 2015-1,319, 2016-1,424 yana nga 2017 datos tobtob May pala, mayda na kita 1,380. In terms hit capitalization naman, sge la an paghataas, panilal-an nga mas damo pa nga mga mamuruhunan an natapod han potential han syudad as business center, 2015-2.1B, 2016-2.7B, yana nga tuig datos tubtob pala May-2.9B na.

Mayda pa tiulpot nga duwa nga banko nga magtitindog han ira branch dinhe ha Catbalogan, amo ine an BPI ngan an BSP mismo. Usa in nga pagpamatood nga kita an sentro han ekonomiya han Probinsya. An pinakalatest nga datos nga aton nakuha naton tikang BSP, nagpapakita nga kita an may pinakadako nga numero han Deposit Accounts ha isla han Samar nga mayda 57,006 accounts, compared to second-Catarman (51,151), Borongan (45,754), Calbayog (44,433) and Guiuan (12,171). Of the total Deposit Liabilities ha Samar province amounting to Php 8,826,494,000.00, more than half are in Catbalogan Banks amounting to Php 5,272,242,000.00. Dako gihap an aton pagpasalamat han aton kasugbong ha negosyo, an SCCI ngan Banker’s Club han Catbalogan.

Padyon gihapon an aton pag-aghat han mga mamuruhunan ha Catbalogan, para mas maging maribhong ngan makag-aghat hin mas damo nga trabaho ha Catbalogan. Oo maupay nga mayda ha gawas nasulod nga bag-o nga tagnegosyo, pero mas nalilipay gihapon kita nga may tikang ha Catbalogan mismo nga mamuruhonan nga nagtitindog han ira negosyo. Nga kaya makipagsabayan han mga national nga kakuntra hine. Locally, mas damo an nagtitidog hin Coffee Shops, Hardware stores, mga kaunan, mga paralitan bado ngan kun ano ano pa. Dako gud an amon pagpasalamat ha iya ngatanan hine.

Usa liwat nga kakaiba ha Catbalogan, ngan masisiring naton nga kita an nangunguna hine nga field amo an pag aghat nga magpakatrabaho an mga Catbaloganons, upod pa an mga kahagrane hine nga mga kumunidad. An Catbalogan la an regular nga nagkakamay-ada Job Fair. Dako nga pagpasalamat an aton guin hahatag ngadto han aton PESO Manager upod an iya mga staff ngan mga GIPs nga nabulig maging manilangpuson an mga Job Fairs nga guinbubuhat. Han 2015 han magkamay-ada kita Job fair mayda kita 3,198 nga vacancies nga nahi-offer han aton mga katawhan nga karuyag magpakatrabaho, 333 hine amo in nasudlan ngan nagpakatrabaho, han 2016, mayda kita 9,076 (triple) nga mga vacancies nga naaro ha magkaibaiba nga mga kompanya ha sulod man han nasod ngan ha gawas, 730 hine an nasudlan o nahire. Yana nga tuig, mayda kita harus 16,468 nga nasolicit nga mga Job Vacancies, 2217 hine an nasudlan.

Open pa gihapon ine nga mga opportunidad hangtod yana, kun hino man an gusto makatrabaho, bisita la ha Mayor’ss office ngan kikitaon naton kun may mamatch han imo qualification ngan kapas ha mga trabaho nga available ha magkadurudilain nga kompanya ha Catbalogan, Nasod ngan ha Lanyaw man.

 

Progreso

 

Dire maikakalirong nga progresibo na gud an Catbalogan. Padayon an aton pag uswag, padayon nga nagpapabilin nga an syudad amo an sentro han commersyo, ekonomiya, pag-aradman, ngan pangobyernohan han Isla han Samar. Pero dako pa an kinahanglan buhaton, sanglit padayon an aton pagduso han aton mga expansion projects, sugad han Sky City, Reclamation ha Maulong, Buri Island Eco Tourism Zone ngan iba pa. Padayon guihapon an pagpaupay naton han aton mga lugar nga guintatag-iyahan or guin ookuparan, api guinhapon hine an mga lugar nga bisan dire aton guintugutan kita pagpaupay, sugad han Pieta Park, Lighthouse, Antiao River, City Hall, Merkado, Pier, and Terminal. Hinayhinayon ta ine. Dire kay karuyag sdngon nga guinyakan naton yana nga buwas mananabo dayon. Proseso it guin aaguihan han kun ano man nga plano nga mayda kita. Ha pagkayana, an sigurado la kita nga mahihimoan pamaage kay sigurado nga may pondo pinaage han IRA, amo an aton mga magkadurudilain nga mga proyekto imprastraktura ha mga barangays, mga kalsada han syudad upod an drainage ngan iba pa.

Han tuig 2016, harus 3 kilometros hin kakalsadahan, pathways, drainage ngan canals an aton napaayad ha magkadurudilain nga mga barangays. Dako nga pagpasalamat an aton guinhahatag ngadto han aton mga barangay kapitanes para han iyo bulig pag-identify han kun ano gud an kinikinahanglan han iyo mga barangay. Kun dire tungod ha iyo dire mapapahuruharane ha katawhan an pangobyernohan han Ciudad, ngan dire aabaton han katawhan nga may gobyerno nga aada andam magserbisyo para ha ira. Kamo, mga hinigugma ko nga mga kapetanes, an nagiging boses han kun ano man nga ungara han mga taga barangay.

 

  • OTHER ACCOMPLISHMENTS

 

An aton paniguro ngan paningkamot nga maghikaupay an Catbalogan nagbunga pinaage hin mga pag-recognisar ngan pagkilala tikang ha magkadurudilain nga mga organisasyon ngan ahensya, mapalocal man, regional ngan national. Una na dinhe an paghuruhataas han ranking han Catbalogan han National Competitiveness Council’s Cities and Municipalities Competitiveness Index tikang ha rank 104 last year ngada ha rank 46 out of more than a hundred participating component cities in the Philippines. Ine nga ranking han Catbalogan nagpapakita liwat nga ha parti han good governance, ika 17 kita ha bug-os nga Pilipinas, regionally ngan in comparison han mga component cities, an Catbalogan ikaduwa ha Ormoc, namumutang an Catbalogan an pinakacompetitive nga LGU ha Isla han Samar ngan ikatulo ha rehiyon after han Tacloban ngan Ormoc.

Ikaduwa nga dako nga nakab-utan han Ciudad amo an paggawas han naglabay nga tuig han resulta ha 2015 nga Seal of Good Local Governance kun diin an Catbalogan nahiapi han pipira la nga LGU nga nakapasar han nasabi nga pagkilala. Damo nga Salamat Department of Interior and local Government para han maupay nga paggiya han syudad nga maging mas maupay pa an paghatag naton serbisyo ha katawhan. Kakulop la, guin sendan kita hin mensahe han aton maabtik nga bago nga Local Government Operations Officer (LGOO) Sir Zino Llarinas, nga ha para 2016 nga Good Governance Assessment, pumasar kita han Seal of Good Financial Housekeeping. Tagan naton mapaso nga palakpakan an aton mga kalugaringon.

Padayon o nagpabilin la gihapon an Catbalogan komo pinakaaktibo o sidgon ta nala nga pinakamakarit nga syudad ha parti han pagpasuporta han mga Cooperatiba pinaage han aton pagiging Top 5 Nationwide han kanan Cooperative Development Authority Gawad Parangal 2016. Para ngadto han aton City Cooperative Officer, Vevencio Esplopor, damo nga salamat ngan Congratulations.

Ha promotion naman han turismo, padayon an paghakot naton han awards pinaage han Tribu Katabalaugan ha naglabay nga Sinulog ha Cebu, 1st placer han street dance, 1st runner up han ritual presentation ngan top 5 han musicality. Ha aliwan naman, 3rd placer an Tribu Katbalaugan. Tagan naton mapaso gihap nga magrecognisar ngan pagpasalamat ngadto han aton Tourism Officer, Ador L. Hurtado ngan an iya staff para hine nga kalampusan.

Padayon la gihap nga guinkikilala an Ciudad nga mayda pinakaactibo nga CDRRM unit, naresponde dre la ha Catbalogan kundi upod an iba pa nga lugar han Probinsya han Samar. Tagan naton mapaso nga palakakan, Mr. Eliot Lopez, an aton waray kapagal nga CDRRM Officer.

An syudad gihapon in guinkilala han Department of Social Welfare and Development kumo usa han mga qualifiers han Seal of Child Friendly Governance.

Ngan last week la, nakakarawat kita surat tikang ha Commission on Audit, naghatag hira hin qualified opinion han aton mga transaction ha gobyerno. Karuyag sidngon malimpyo an aton mga transaction ngan for the record, an naglabay nga tuig kita may pinakahamobo nga Audit Observation Memorandum, lima la ine kabug-os. Damo nga salamat han tanan naton nga Financial Managers specially ngadto han aton accountant, Ms. Peachy Daguman, Budget Office, Zenaida Dilao, City Planning and Development Coordinator, Engr. Arnaldo Aroza, ngan City Treasurer, Ms. Elizabeth Lim han paggiya nga maging maupay ngan malimpyo an aton mga transaction ha syudad. Dako gihap an ako pagpasalamat han staff han Bids and Awards Committee pinaage han ira Charman, Engr. Rico Macabare, kun diin nakabulig hira pagbaton han pipira nga mga observations han COA.

Dako gihap nga nakab-utan naton han naglabay nga 12 ka bulan, an paghost han Ciudad han primero nga session o meeting ngan conference han UCLG ASPAC Executive Bureau. History an panhinabu kumo pinakauna ga international conference ha bug-os nga rehiyon han Eastern Visayas. More than 100 nga mga mayors, governors ngan executive officers tikang ha Asia Pacific region an kumanhe ha Catbalogan para magmeeting nga uru-istoryahan an mga magupay nga plano, programa, proyekto ngan stratehiya han sustainable nga pangukoy or development. Guinrecognisar na naton adton mga bumulig han nasabi nga conference, pero dire pa tapos an aton pagpasalamat hine ngatanan.

Para naman han aton Cityhall at your doorstep program, kaupod an Local Civil Registrar ha panguna ni Ms. Ofelia Royandoyan kun diin nakag-aghat hin masubra kumulang 800 nga benefeciaries han libre nga birth ngan mass wedding para han mulopyo han Catbalogan.

An City Vet naman nakamarka han ira pinakadamo ngan pinakahaluag nga nacover nga areas han ira mga serbisyo han registration, vaccination ngan ano pa nga mga services nga umabot hit 5,000 nga mga beneficiaries. Salamat ngadto kan Dr. Antonio Cinco han mabtik ngan malaksi nga paghatag hin serbisyo. Hira Dr. Cinco guihapon upod an CEEPUO, Mr. Vic Pagarao ngan GSO, Engr. Zerlin Delgra ngan Engineering Office, Engr. Rico Macabare amo an naging instrument para marealizar naton an katindog han double A standard nga Slaughter House ha Diversion. Nag uusahan la ha bug-os nga Isla han Samar. Dako liwat nga accomplishment han City Veterenary office an katukod han Goat Breeding Center.

An City Social Welfare and Development Office ha panguna ni CSWD Officer Ma’am Nida Aroza, waray guihapon kapagal han ira paghatag serbisyo, para ha mga kabataan, PWDs, kababayen-an ngan senior citizens. Maabot 100,000 nga mga beneficiaries (guincocomponer hin mga households, pamilya, kababayen-an, mga kabataan, senior citizens, mga tatay) an ira natagan serbisyo han naglabay nga tuig. Tikang han panhatag bugas para han hunger mitigation, paghatag cash assistance han aton mga centenarian, mga lolo ngan lola nga lumahos nan edad ha 100.

Kaupod liwat hine amo an mga programa para han youth, pingungunahan han City Youth Development Officer, Dennis Cosmod nga nakalibot ha isla han Sierra para ha Sierra Island Youth Summit han bulan han October 2016, hira gihapon in nakabulig han pagbuhaton an Samar island Tri-Provincial Youth Summit han naglabay nga Hunyo kun diin maabot 1200 nga kabataan ha mga probinsya han Samar, Eastern Samar ngan Northern Samar an umatender hine ng actibidades.

An Gender and Development programs guihapon dire mapaurhe, pinage han mag guinpakusog pa naton nga GAD Focal Point System ngan ha coordinasyon han magkadurudilain nga mga GAD Focal persons han iba iba nga ahensya han gobyerno, nakabuhat kita han masunod nga mga programa:

  1. Pagselebrar han Women’s Month
  2. Pagpakusog han mga Barangay anti VAW desks
  3. Pagfacilitate han International Women’s Forum dida han April
  4. PWD in sports pinaagi han Paralympics
  5. Pag establisar han GAD Corner
  6. Sunod sunod nga pagbuhat han Men Opposed to Violence Everywhere (MOVE) nga mga seminar ha aton mga kalalakin-an nga mga empleyaho ngan opisyal

Damo nga salamat ngadto han aton GAD Focal person, Mr. Percival Cuenco, CHRM Officer ngan han maupay nga pag-assister ni Ms. Myra Tambor an aton maabtik nga CSO representative para mabuhat naton ine nga mag-upay nga mga mga programa parti han Gender and Development.

Dako gihap nga accomplishment han Ciudad an kanan City Agriculture Office mga programa ngan proyekto sugad han farmer’s field school, fisherfolk livelihood assistance, rootcrops production, an mas pinakurukusog nga implementasyon han balaud kontra iligal nga panagat ngan damo pa nga iba. Damo nga salamat ngadto han aton City Agriculturist Daniel Daguman ngan han iya mga staff.

An aton guinhapon PNP kinahanglan tagan hin mapaso nga pagpasalamat tungod han ira malaksi, comprehensibo ngan matatapuran nga gios nga maging mahimyang an Ciudad han Catbalogan. Base ha datos nga guinpresentar ha City peace and order council, dako an paghamubo han crime rate ha Catbalogan. Base han ira pagkita kaupod an CSWDO bisan an mga krimen parti ha pag-abuso han kababayen-an, humamobo gihapon. Contributing factor gihap hine base han ira pag analysar an makusog nga kampanya kontra druga kun diin nalilimpyo naton an mga barangay tikang ha illegal nga druga. Ha pagkayana, may barangay na kita nga nadeklara nga Drug Free, amo ine an Barangay Payao. Papaniguruhan naton nga mas durudamo pa nga barangay an masusugad hine para han mahimyang nga Catbalogan. Comprehensibo an mga programa nga aton pagbubuhaton kontra han druga kaupod na hine an pagkamay-ada han community based rehabilitation program kun diin an Catbalogan an nahiuna han Region VIII pagkamay-ada training. Ha utro damo nga salamat, Chief Edwin Barbosa han imo maupay nga pagpangulo han City Police office, kaupod an iya mga kausa ha pulisya. Kaupod han pulisya, an aton mga volunteer groups nga nabulig mamentenar an kahimyang han Ciudad.

Dako gihap nga aton dapat pasalamatan ngan tagan pagkilala an City Fire Station, pinaage han City Fire Marshall Inspector Jay-R Guillano han ira malaksi pagresponde ha mga sunog ngan han ira sunod sunod nga pagbuhat hin mga fire drills. Sanglit tungod hine papanigurohan naton nga magkamay-ada hira huruhaluag nga stasyon ngan makaestablisar hin mga substation ha strategic nga lugar sugar ha Silanga.

Dako gihap an aton pagpasalamat ngan pagrecognisar han acctibo nga participasyon han aton mga programa han BJMP or City Jail pinaage kan Inspector Toreno. Hira an aton kasugbong yana para han manilamson nga programa kuntra krimen ngan druga. Sanglit mayda kita mas maupay nga plano ha ira ha maabot nga mga panahon labot la han padayon naton nga pagsuporta ha ira han ira mga kinahanglan nga structures ngan kun ano paman.

 

Ha pankatapusan, hine dinhe nga kalibutan nga damo an mga problema nga guin aatubang, mga pagbabag-o, mga challenges ngan tests, kinahanglan nga an gobyerno maabtik ngan katatapuran, kaya mahibaro han mga tutdo han experyensya ngan panahon. Dire dapat madali panluyahan kun mayda man aagihan nga kakurian, kapakyasan ngan mga mabalabag. Pareho hit at pangobyernohan, dire nga dire gud naton mapapalipay an tanan nga mga Catbaloganon hit aton mga programa ngan proyekto, pero dire karuyag sidngon nga kinahanglan na kita manluya ngan umundang. Titigamnan naton ine nga mga panhitabo ngan himuon nga oportunidad para maihatag naton an mas epektibo nga mga programa ngan mga proyekto.

 

Dire ba an Catbalogan in dire la ha amon nga mga opisyales han Ciudad?

Deri ba dapat nga an pagpakaupay han aton syudad in ginkakaurusahan naton ngatanan?

Deri ba responsabilidad naton ngatanan an pag-uswag han aton hinigugma nga syudad?

Kamo nga nagpaangbit ha akon hini nga opportunidad hin pagserbisyo in makakatapod ngan makakalaum nga padayun nga maniningkamot kasugbong niyo ha pagpauswag ngada hit umabot it panahon nga maging realidad an aton guinhingyap nga mas progresibo nga Ciudad han Catbalogan. Kaupod an aton aktibo nga Vice Mayor Art Sherwin Gabon, an aton mga naugop nga mga konsehales an akon kinasingkasing nga pasasalamat han ira hul-os nga suporta.

 

Akon liwat kuhaon ine nga oportunidad pagpasalamat ngadto han aton makagarahum nga Diyos para han iya giya, kusog ngan maupay nga panlawas nga guinhahatag niya ha akon ngan han aton mga opisyales, empleyado ngan mantratrabaho han syudad. Ngadto han akon pamilya, Papa, Mama, mga anak Star ngan Sky, mga relatives ngan kasangakayan, han pagtindog ngan pakig-usa ha akon ha mga guin aagihan naton nga mga challenges.

 

Damo nga salamat para han akon mga community organizers, nga tikang han katikang, hira gud an nagserbi nga tiil ngan kamot han City Government para masiguro nga mahiaabot ha mga barangay ngan matatagamtaman han mga tawo an aton serbisyo.

Sugad man ha akon mga staff, nga waray kagul-anan ha pagtrabaho para matuman an mga hingyap ngan mga plano para ha aton siyudad, ha luyo han mga kakurian nga dara han pag-atender ha bisan gugudtiay nga detalye para mas perpekto an pagdangat han serbisyo ha katawhan.

Salamat gihapon ha akon Department Heads ngan ira staff para han malaksi nga pagpalusad han mga programa han aton administrasyon. Para han mga Barangay Kapitan ngan Opisyales han Barangay, han iyo makusog nga pagsuporta. Sugad man han akon mga supporters han iyo pag-intindi ngan han hilaba nga pasensya nga an iyo mayor diri la mayor han pipira kundi mayor han ngatanan, diri la nanay han pipira kundi nanay han ngatanan.

 

Para ngadto han waray pa makukunteto han aton guinhahatag nga serbisyo, salamat nga dako kaduro ha iyo, kay kun dire tungod ha iyo waray rason nga maniguro pa kami.

Sanglit makakatapod kamo nga padayon ako nga mamamati ngan mag-aatender han iyo mga problema diri la komo mayor kundi komo nanay han nga tanan nga Catbaloganon.

An iyo kinasing-kasing nga suporta ngan pagbulig asya an akon inspirasyon nga magpursigi. Because you are the wind beneath my wings. So as we take flight to greater heights, LET US HOLD HANDS TOGETHER AND STEP FORWARD TOGETHER

 

Thank you and God bless.

Damo nga Salamat.

Comments are closed.

Search